Wie nodigt Pony.ai of Waymo uit om naar Nederland te komen?
Autonome voertuigen in Nederland: van hype naar praktijk
Na een eerste golf van enthousiasme over zelfrijdende voertuigen wereldwijd, volgde een periode van teleurstelling door de weerbarstige praktijk. Nu lijkt het momentum te keren, ziet APPMer Peter Krumm. Zijn we het dal van teleurstelling uit de zogenaamde ‘hype cycle’ voorbij? Deze kringloop beschrijft het verloop van verwachtingen en adoptie van nieuwe technologieën: van initiële euforie, via teleurstelling, naar volwassen toepassing.
Wereldwijd optimisme groeit
In mei 2025 maakte ik als deelnemer aan een door Connekt georganiseerde reis in Shanghai verschillende ritten met autonome voertuigen. Vooral de tocht met een Pony.ai door de stad, zonder aanwezige safety driver, maakte veel indruk op mij. In San Francisco rijden overigens inmiddels honderden Waymo-auto’s rond, en eind vorig jaar kondigde het bedrijf aan dat begin 2026 ook de stap naar Europa wordt gezet met de toevoeging van Londen aan hun netwerk.
In een recent gepubliceerd artikel van adviesbureau BCG wakkeren de toepassingen in meerdere steden wereldwijd het optimisme opnieuw aan. BCG voorspelt dat er tegen het einde van de jaren dertig wereldwijd miljoenen robotaxi’s actief zullen zijn.
Pilots met autonome voertuigen in Nederland
Wanneer zullen deze voertuigen in Nederland beschikbaar zijn? In de tweede helft van de jaren 2010 zijn verschillende pilots gestart, mede mogelijk gemaakt door de experimenteerwet van minister Melanie Schultz van Haegen. Deze wet bood ruimte om te experimenteren met innovatieve vervoersvormen zonder direct aan alle reguliere regels te voldoen.
Naast de Parkshuttle, die al sinds 1999 in Capelle aan den IJssel rijdt, werden er diverse pilots opgezet in onder andere Wageningen (2016), Appelscha (2017), Drimmelen (2019) en bij het Haga Ziekenhuis in Den Haag (2019). Na een periode waarin het stil leek, kondigde Qbuzz eind 2024 een test aan met een gewone 12-meter streekbus die zelfstandig op een afgesloten terrein in Groningen reed. In augustus 2025 startte RET bovendien een proef met een zelfrijdende bus tussen metrostation Meijersplein en Rotterdam The Hague Airport. Hoewel dit belangrijke ontwikkelingen zijn, blijven ze bescheiden vergeleken met de snelle groei van autonome voertuigen in sommige steden wereldwijd.
Oproep tot voortvarendheid
Wat is er nodig om autonome voertuigen van Pony.ai of Waymo te laten rijden bij bijvoorbeeld het Haga Ziekenhuis, universiteit Wageningen of kleine kernen als Appelscha?
In september vorig jaar kondigde demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen aan dat het ministerie op een drietal plekken in Nederland proeven wil doen met zelfrijdende bussen. Eén proef draait om busjes op het platteland, één om vervoer op bedrijventerreinen en één om grotere afstanden waar geen spoorverbinding is. Goed dat het ministerie hier samen met marktpartijen de kar vlot gaat trekken.
En nu: doorpakken?
De internationale ontwikkelingen bieden hoop en inspiratie. Door pilots verder uit te breiden en belemmeringen weg te nemen, kan Nederland zich aansluiten bij de koplopers op het gebied van autonome mobiliteit. Het zou erg mooi zijn als nieuwe bewindspersonen bij het ministerie van IenW met voortvarendheid willen doorpakken bij de toepassing van autonome voertuigen in Nederland. Creëer zo ook de ruimte die vervoersautoriteiten, ov-bedrijven en andere aanbieders nodig hebben om te laten zien wat ook in Nederland mogelijk is. Wie belt er met een van de aanbieders die internationaal hebben laten zien dat er meer mogelijk is dan wij nu in Nederland toepassen? De toekomst van zelfstandig vervoer lijkt dichterbij dan ooit.
Vanuit APPM leveren wij graag een bijdrage door inzet van onze bevlogenheid, expertise en procesvaardigheden. Neem contact met mij of een van mijn collega’s op als je het hierover wilt hebben.
