Projecten

De vier basisvoorwaarden

Voor: opdrachtgever & opdrachtnemer

Je kunt alleen samenwerken als aan vier basisvoorwaarden is voldaan. Als je die op orde hebt, kun je slim samenwerken.

1.    Onderlinge afhankelijkheid

Samenwerking tussen de overheid, en aannemers en ingenieursbureaus vindt veelal plaats op basis van een overeenkomst. Het gaat dus om een een-op-een-relatie tussen twee partijen die niet zomaar verbroken kan worden.

Deze samenwerking vindt plaats omdat er sprake is van complementariteit. Beide partijen hebben middelen (zoals geld, expertise of materieel) tot hun beschikking, die de ander niet heeft. En om het project te laten slagen zijn middelen van beide partijen nodig. Daarom spreken we van onderlinge afhankelijkheid.

Deze afhankelijkheid leidt alleen tot een vruchtbare samenwerking als beide partijen belang hebben bij (het voortzetten van) de samenwerking. En zich hier dus voor willen (blijven) inspannen. Met andere woorden: het samenwerken aan het project moet voor beide partijen voldoende bijdragen aan hun eigen doelstellingen en belangen. Die zullen voor beide partijen verschillend zijn.  

2.    Wederzijds respect

Wederzijds respect in woord en in daad is de tweede basisvoorwaarde voor een vruchtbare samenwerking. Respect voor elkaars belangen, op organisatieniveau en op persoonlijk niveau. Een belangrijk vertrekpunt hiervoor is gelijkwaardigheid: acht de ander net zoveel waard als jezelf – niet meer en niet minder, ook al is de relatie tussen opdrachtgever en -nemer in essentie ongelijkwaardig.

Respect betekent ook respect voor verschillen - in expertise en cultuur, maar bovenal voor de belangen van de ander. Je zult in de communicatie en besluitvorming moeten laten blijken dat je de belangen van de ander respecteert.

3.    Wederzijds vertrouwen

Hand in hand met wederzijds respect gaat wederzijds vertrouwen. Je zult vertrouwen moeten hebben in de ander en ervoor moeten zorgen dat de ander jou kan vertrouwen. Om vertrouwen te laten ontstaan is een veilige omgeving nodig, waar iedereen als persoon en zijn belangen gerespecteerd worden. Dan kunnen beide partijen handelen in het gezamenlijk belang, zonder bang te hoeven zijn dat hun eigen belangen geschaad worden.

Een van de manieren om vertrouwen op te bouwen is afspraken nakomen. Concrete en haalbare afspraken zijn daarvoor belangrijke bouwstenen.

4.    Goede communicatie

Om vertrouwen op te bouwen is goede onderlinge communicatie nodig, communicatie die eerlijk en duidelijk is. Uit eerlijkheid blijkt dat je de ander vertrouwt. En duidelijkheid voorkomt dat je elkaar verkeerd begrijpt.

Wees je er altijd van bewust dat communicatie ruis met zich meebrengt. Wat helpt is om actief te verifiëren of je de ander goed begrepen hebt, en of de ander jou goed begrijpt. En om vertrouwen te houden in de goede intenties van de ander. Doe dit ook, of misschien wel vooral, als de samenwerking onder druk staat. In gesprek blijven en goed communiceren is van wezenlijk belang.