Projecten

Beter voorspellen met data (IV)

3. Hoe data elektrisch rijden verder opstuwen (2020 - nu)

De groeiende hoeveelheid (geanonimiseerde) data, over laad- en rijgedrag, laadvermogens, actieradius en meer hebben een steeds hogere voorspellende waarde. Zo vormen data een steeds sterkere motor achter de opschaling van elektrisch rijden. Wat gebeurt er al mee en waar gaan we naartoe?

De eerste laadpalen in Nederland stonden voor gemeentehuizen. Achteraf gezien werden die niet zo vaak gebruikt. Idema: “Gaandeweg hebben we geleerd. Mensen die een auto met stekker hadden aangeschaft, konden een laadpaal aanvragen. Zo kwamen de palen al dichter bij de gebruiker te staan. Vandaag de dag hebben we zo veel data beschikbaar dat we die aanvragen een stap voor kunnen zijn. We weten hoe de laadbehoefte zich ontwikkelt en kunnen de laadinfrastructuur daarop inrichten. En als ergens al een laadpaal staat, verlaagt dat de drempel voor omwonenden om de overstap naar elektrisch te maken.”

Slimme toepassingen

Het is maar één voorbeeld van hoe data elektrisch rijden kunnen faciliteren én aanjagen. Steeds beter, want hoe meer voertuigen en laadpunten, hoe meer gegevens. Die data zijn bovendien almaar betrouwbaarder, en bijna realtime beschikbaar. En niet alleen via laadpunten, ook via auto’s en laadpassen worden gegevens verzameld. Op basis daarvan worden steeds meer en slimmere toepassingen ontwikkeld. De Jong: “Denk aan automatisch doorverwijzen naar een volgend laadpunt om drukte te vermijden. Zo helpen data het gebruikersgemak vergroten en tegelijkertijd de laadinfrastructuur zo efficiënt mogelijk benutten.”

Cirkel rond

Caron benadrukt dat we pas aan het begin staan. “Elf jaar terug begonnen we dit avontuur om de impact van ladende auto’s op het energienet te onderzoeken. Daarvoor hadden we data nodig. Nu hebben we die, en kunnen we onze achterban adviseren waar ze infrastructuur moeten neerleggen, die weer gebruikt kan worden om laadpalen neer te zetten. Voor ons is de cirkel rond. Ondertussen gaan de ontwikkelingen door. Straks worden die data gekoppeld aan de data van je huis, van de buurtbatterij en de zonnepanelen. Het wordt allemaal één systeem.”

Delen of niet?

Open data – zorgvuldig geanonimiseerd - zouden deze ontwikkelingen fors kunnen versnellen. Maar niet elke marktpartij wil zijn eigen data graag delen. Ten Wolde: “Data zijn waardevol, en vertegenwoordigen ook een fikse waarde. Er zit een verdienmodel achter. Je krijgt dan ook niet zomaar alle marktpartijen zomaar aan tafel om data openbaar te maken. Er lopen al initiatieven om de data van de publieke infrastructuur geanonimiseerd beschikbaar te stellen aan overheden, om hierop beleid en toepassingen te kunnen ontwikkelen.”

En nu? Data als het nieuwe goud

Dat de potentie van data groot is - ook van en voor de laadinfrastructuur - staat buiten kijf. Gemeenten kunnen data bijvoorbeeld gebruiken om hun netwerk in de stad te plannen en de discussie met de netbeheerder te voeren: krijgen we een probleem of kunnen we elkaar juist helpen problemen op te lossen als we die data goed interpreteren met elkaar? Daarbij wordt misschien nog wel de interessantste opgave om de juiste data op elkaar aan te sluiten. Idema: “Zo kan de afdeling duurzaam nog zo slim laadpalen in de binnenstad aan het uitrollen zijn op basis van voorspellende data; als je vanuit een andere beleidsopgave juist auto’s uit die binnenstad wil weren, heb je ook daarin een afweging te maken. Doelen en ambities blijven leidend en niet de data. Data bieden wel houvast om strategische keuzes te ondersteunen.”