Vijf lessen over samenwerking tussen overheden op regionaal groen en blauw

In de Haagse Regio zijn de betrokken overheden het erover eens: een robuust netwerk van groen en blauw is essentieel om de regio aantrekkelijk en leefbaar te houden. De verstedelijkingsopgave – zoals ontwikkeling van tienduizenden woningen en de beoogde spoorverdubbeling in Midden-Delfland – zet namelijk druk op de ruimte voor recreatie, biodiversiteit en natuur. APPM en Rebel hebben het samenwerkingsverband van negen gemeenten en het hoogheemraadschap geholpen met een aanpak.

Krachtig groenblauw netwerk

De Haagse Regio, een samenwerkingsverband bestaande uit negen gemeenten (Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland, Zoetermeer) en het Hoogheemraadschap Delfland, heeft de ambitie om een krachtig en robuust groenblauw netwerk te realiseren dat de steden onderling én met het omliggende landschap verbindt. Alle partijen erkennen dat zo’n netwerk randvoorwaardelijk is voor een aantrekkelijke, leefbare regio op korte en lange termijn. En cruciaal om de grote verstedelijkingsopgave in een goede balans te accommoderen.

Een robuust groenblauw netwerk is geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke opgaven in samenhang aan te pakken. Het draagt bij aan urgente thema’s zoals een groene en gezonde leefomgeving, recreatie, natuur en biodiversiteit, klimaatadaptatie en waterkwaliteit en-kwantiteit. Tegelijkertijd zijn de uitdagingen groot: ruimtelijke druk en concurrerende claims, versnippering van groen en bekostiging vragen om een gezamenlijke en doordachte aanpak.

Vijf lessen

APPM en Rebel hebben de regio geholpen om stappen te zetten om te komen een gezamenlijke groenblauwe ontwikkel- en investeringsstrategie. De belangrijkste lessen:

1. Creëer een gedeeld beeld van het huidige groenblauwe netwerk

Begin met een nulmeting om een goed beeld te creëren van waar nu de groene en blauwe structuren liggen en waar nog schakels ontbreken. Een belangrijke schakel is bijvoorbeeld Zee tot Zweth: een natuurlijk en recreatieve verbinding tussen de kust en landinwaarts. Voor zowel fietsers en wandelaars als water en flora en fauna.

2. Formuleer ambities en zorg dat deze breed gedragen worden

Werk toe naar een gedeelde visie: waar wil je naartoe, hoe ziet het netwerk er idealiter uit in 2040 of 2050? Concreet kunnen ambities betekenen dat bepaalde regionale landschappen, bijvoorbeeld delen van de Hollandse Duinen, beter voor recreanten worden ontsloten. Ontwikkel ook een uitvoeringsagenda die richting geeft aan deze visie en de benodigde keuzes en investeringen.

3. Begin!

Start met de uitvoering van projecten die inspireren en het netwerk tastbaar maken. De Regio heeft al prachtige structuren, zoals het open landschap van Midden-Delfland, de groene fietsverbinding tussen Delft en Den Haag en de zogenaamde ‘Landgoederenzone’. Zet deze structuren in het zonnetje en koppel hier nieuwe projecten aan. Hoe eerder nieuwe projecten worden gerealiseerd, hoe groter het draagvlak wordt.

4. Breng de financiële mogelijkheden in beeld

Welke middelen en instrumenten zijn beschikbaar? Dat hoeft nog niet op de komma nauwkeurig. Een eerste indicatie is al voldoende om de gesprekken hierover concreter te maken. Het dwingt om keuzes te maken en kleur te bekennen. Vergeet daarbij beheer en onderhoud niet, kwaliteit is net zo belangrijk als kwantiteit.

5. Faseer

Faseren is essentieel, niet alles kan tegelijk. Daar zijn de middelen en uitvoeringskracht vaak niet voor. Maak bewuste keuzes op basis van je strategie en de gebiedspecifieke opgaven. Waar beginnen we morgen mee en wat kan langer wachten?

‍

Klaar voor de volgende stappen

APPMer Timo van den Berg: “We hebben als APPM en Rebel voor gezamenlijk begrip van de opgave gezorgd. Met concrete handvatten en duidelijke adviezen hebben we richting gegeven om de volgende belangrijke stappen te zetten op weg naar groen-blauwe dooradering in de Haagse regio.”