“Het apparaatje op de achterruit van mijn auto trekt vaak veel bekijks”, zegt Jan Bosma van Technolution. We staan op het parkeerterrein bij het provinciehuis van Noord-Brabant voor een rustige autorit in spitstijd over de A58. Dat apparaatje is een FlowRadar. Andere weggebruikers met dit apparaat en bakens langs de weg laten je zien waar en hoe lang de files zijn op de A58. Bovendien krijg je snelheidsadvies om zo prettig mogelijk door te kunnen rijden. Jan: “Maar het is niet alleen handig voor files. Je kunt het in de toekomst koppelen aan verkeerslichten en ook aan andere weggebruikers tot fietsers aan toe.”

Technolution is een speler bij diverse proeven op het gebied van intelligente mobiliteit, onder andere in de provincie Noord-Brabant. APPM begeleidt een aantal projecten op het gebied van intelligente mobiliteit. APPM’er Anne Diepenbroek: “Intelligente mobiliteit is veel meer dan alleen techniek in voertuigen stoppen, zodat ze met elkaar kunnen praten. Met behulp van diverse technologieën kunnen we de negatieve effecten van mobiliteit minimaliseren. Door verbetering van de doorstroming van verkeer verminder je files, heb je minder uitstoot van schadelijke stoffen en minder verkeersongevallen.”

Overheid moet ruimte bieden aan opschaling
APPM begeleidt het proces en brengt wegbeheerders, overheden en marktpartijen in verschillende regio’s bij elkaar om de FlowRadar – en de toepassing van ZOOF – in de praktijk verder te testen en te ontwikkelen. Dat er wat te overbruggen valt tussen partijen blijkt wel uit Jan’s woorden: “Als bij de overheid een project mislukt, roepen ze sorry. Bij ons betekent het een financiële strop.” Anne: “Daarom is het in gesprek zijn, met in het achterhoofd de gezamenlijke doelen, in dit soort projecten zo essentieel.”De eerste kinderziekten zijn inmiddels verdwenen uit de FlowRadar, die op basis van data van andere marktpartijen communiceert met de weggebruikers. Nu is het de opgave om op te schalen. Om een dergelijke technologie in de markt te kunnen zetten, is een aantrekkelijke business case belangrijk. Jan: “Daarvoor is actie van de overheid nodig, zij is tot op heden monopolist van de weg. Graag zien wij dat zij met randvoorwaarden in de vorm van regelgeving komt en ruimte creëert voor kansrijke business modellen.”

Matrixborden zouden kunnen verdwijnen
Ondertussen toont het schermpje op het dashboard dat er over 2 kilometer een korte file is ontstaan. We kunnen ook zien waar de andere auto’s met kastjes rijden en ondertussen krijgt Jan het advies om zijn snelheid te verlagen. Daar heeft hij geen matrixborden voor nodig. “Die zouden bij voldoende gebruikers kunnen verdwijnen, maar zover is het voorlopig nog niet. We moeten nu stappen zetten om een ‘internet of mobility’ op te bouwen. Hieruit kunnen veel interessante nieuwe diensten voortkomen. Nederland is koploper met deze technologie.”

Auto gedraagt zich als efficiënte chauffeur
Terwijl de korte file oplost, somt Jan de vele mogelijkheden van de techniek op. “Als er genoeg FlowRadars rondrijden, zijn die bakens langs de weg misschien niet meer nodig. Dan kunnen gebruikers via de snelle real-time versie waar we nu mee rijden direct met elkaar communiceren. Een ander voordeel is dat de auto kan anticiperen op groen licht. Daardoor kun je veel zuiniger gaan rijden. In feite gedraagt de auto zich dan als een efficiënte chauffeur.”

Verkeerslichten kunnen veel slimmer
Het werkt ook andersom. In de steden kunnen verkeerslichten veel slimmer worden gemaakt met deze techniek. Daarnaast is het ook goed te gebruiken bij vrachtverkeer, openbaar vervoer en fietsen. In Kopenhagen worden daar momenteel fietsproeven mee gedaan. De FlowRadar wordt nu gebruikt op de A58 in Brabant om daar spookfiles te bestrijden. Door snelheidsadviezen aan automobilisten te geven kunnen schokgolven in het verkeer worden gedempt.

Onderzocht wordt wat het effect is op de filevorming en het verkeersbeeld. Daarnaast leren de betrokken publieke en private partijen veel over samenwerken in een innovatieve omgeving. De regio Brabant zet de opgedane kennis en ervaring de komende jaren in om een testomgeving voor intelligente mobiliteit te ontwikkelen. Ook op diverse andere locaties worden nieuwe toepassingen op het gebied van intelligente mobiliteit ontwikkeld en getest. Zo bereidt de provincie Noord-Holland op dit moment Smart Mobility Schiphol voor.

Terwijl ze weer het parkeerterrein bij het Brabantse provinciehuis in Den Bosch opdraaien, schetst Anne de vele uitdagingen: “Het gaat niet alleen over de samenwerking tussen markt, overheid en wegbeheerders. Ook de ontwikkeling van de techniek, verkeerskundige aspecten, het gemak van de weggebruiker, standaarden en project-, omgevings- en procesmanagement spelen een cruciale rol. APPM kan een brugfunctie vervullen tussen al die publieke en private partijen en met elkaar een koers uitzetten om te komen tot schoner, veiliger verkeer dat beter doorstroomt.”