Het is een van de duurste stukken dijk van Nederland, de verhoogde waterkering rondom de haven van Den Oever. Een technisch en organisatorisch ingrijpende opgave, die met sterk omgevingsmanagement door de ondernemers en dorpsbewoners is geaccepteerd en door sommigen zelfs omarmd.

Eigenlijk zat niemand in Den Oever te wachten op de complexe ingreep in het kader van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Zeker, minimaal twee keer per jaar kwam het volledige havengebied onder water te staan, maar daaraan waren de vissers en aanverwante bedrijven wel gewend. Toch moet de zwakke schakel in de kustwering worden versterkt, met het oog op de klimaatverandering en het stijgen van de zeespiegel. De eerste planvorming zo’n tien jaar geleden kon op veel weerstand rekenen. Zeker een twintigtal alternatieven werd doorgerekend, waarbij sommige varianten nog verstrekkender gevolgen hadden, wat de onrust verder vergrootte. Vanaf 2012 schoof APPM aan bij de gesprekken met direct betrokkenen, om het omgevingsmanagement onder  verantwoordelijkheid van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) in te vullen. “Langzaam zijn we er samen in geslaagd om vertrouwen te winnen en om de toch rigoureuze ingreep draaglijk te maken,” vertelt APPM’er Maartje Rieter.

Breed gedragen
Marjoke Hoeve (HHNK) weet nog goed dat de definitieve variant werd uitgewerkt. “Eigenlijk past het niet, maar we gaan het toch doen, was de teneur. Samen komen we er uit,” blikt ze terug. “En het is ons gelukt om een plan op te stellen dat nu breed wordt gedragen.” En dat op die prominente plek, constateert Maartje niet zonder enige trots. “De dijk is het hart van Den Oever, dé sociale ontmoetingsplek. Tegelijkertijd ligt daar ook de economische motor van het gebied. Die moet elke dag kunnen blijven draaien.” Voor die taak staat HHNK nu. De bakens zijn verzet, alle voorbereidingen zijn getroffen om dorpsbewoners en bedrijfsleven zo min mogelijk hinder te laten ondervinden van alle werkzaamheden. Het vertrouwen in aannemer Van Oord is groot. “Bij de aanbesteding hebben we vooraf buitengewoon veel waarde toegekend aan de uitvoering. Wie met het slimste plan kwam, had de meeste kans,” vertelt Marjoke. Zo moet de haven tijdens het twee jaar durende ‘werk in uitvoering’

Durf los te laten
“Omgevingsmanagement is ook los durven laten en zo de inventiviteit van zo’n partner te benutten,” stelt Andrea Kuhn, die namens APPM bij de verdere voortgang is betrokken. “Het is nu zaak om het vertrouwen te behouden dat we in de afgelopen jaren hebben gewonnen. Dat betekent duidelijke communicatie over het verloop. Eerlijkheid wordt enorm gewaardeerd, zo hebben we gedurende dit proces gemerkt.” Goed omgevingsmanagement heeft er bovendien voor gezorgd dat de dijkversterking enkele fraaie neveneffecten heeft. Een tredevormig dijkvak dat ook dienst kan doen als podium en een brug over de coupure die een ononderbroken wandeling over de dijk mogelijk maakt. Plus het behoud van het monumentale peilschaalhuisje, dat bijdraagt aan de herbeleving van de historie van de Wieringer havendijk. Vurige discussies “Zulke ideeën komen allemaal bovendrijven in de gesprekken met betrokkenen. Dat maakt, dat dit project het recht toe recht aan optrekken van een dijkwand veruit overstijgt,” zegt Marjoke. Maartje herinnert zich nog de vurige discussies, die uiteindelijk ook leidden tot verfraaiing van Den Oever. “Ondanks de strakke budgettering is het gelukt om die extra’s te realiseren.Daar ben ik echt trots op.” “En dat we binnen de planning zijn gebleven,” voegt Marjoke daar aan toe. Andrea knikt: “Dat is inderdaad cruciaal. Er zijn inmiddels nieuwe leidingen getrokken, de haven is uitgebaggerd en de visafslag is druk bezig met een grote verbouwing (zie kader). Daarmee laten we zien dat we woord houden.”altijd van twee kanten bereikbaar blijven. Op de kades moet voldoende ruimte zijn voor de bedrijven en voor alle logistiek, zoals het uitspreiden van de netten door de vissers. “Met alle omwonenden en betrokken ondernemers zijn duidelijke afspraken over wat we wel en niet doen. De aannemer heeft daar Andrea Kuhn, Marjoke Hoeve zijn planning op ingericht.”

Volle kracht vooruit
Een opeenstapeling van grote bouwingrepen over een lengte van nog geen 900 meter dijk is drastisch. Zeker als die ‘postzegel’ tegelijk ook de kurk is waar de economie van Den Oever op drijft. De vrees voor het uitdunnen van de vissersvloot was vooraf groot. Een tijdelijk of misschien zelfs permanent vertrek naar Harlingen of Texel leek heel reëel. Dat zou funest zijn voor alle aanverwante bedrijvigheid. Inmiddels liggen de kaarten heel anders. De nieuw verbouwde visafslag behoort straks tot de modernste van Europa. Daarmee kan Den Oever vooruit. Vanaf de zomer van 2019 met volle kracht.