De duurzaamheidsambities zijn vaak torenhoog. Tegelijkertijd hebben kleinere gemeenten vaak weinig financiële mogelijkheden om te investeren in duurzaamheid. Dus geldt: Tom Poes, verzin een list! Met creativiteit blijkt er in de praktijk heel veel mogelijk. Bij de gemeente Uithoorn is wethouder Hans Bouma, met ondersteuning van APPM’er Matthijs Kok, daar volop mee bezig.

Onlangs zijn op de gemeentewerf en een gymzaal 170 zonnepanelen aangelegd. Binnenkort komen er 118 panelen op het gemeentehuis bij. De gemeente heeft de panelen niet aangeschaft, maar stelt het eigen dak voor een periode van 15 jaar beschikbaar voor het opwekken van zonne-energie. De gemeente neemt de stroom zelf af. Na 15 jaar komen de zonnepanelen in eigendom van de gemeente en profiteert zij nog circa 10 jaar gratis van de opgewerkte energie. Bouma: ‘In plaats van je geld aan een energiebedrijf te geven voor de stroom die het levert, kun je van datzelfde geld ook je eigen panelen financieren.’

Klein zetje, groot effect
Daarnaast is de gemeente vooral bezig allerlei duurzame initiatieven te faciliteren. Bijvoorbeeld bij een bedrijventerrein waar een GebiedsESCO is gestart. De samenwerkende ondernemers kopen collectief groene stroom in en investeren het voordeel in duurzame maatregelen. Trekker is niet de gemeente, maar het collectief van bedrijven. Bouma: ‘Wij brengen vooral partijen bij elkaar.’ Soms geeft de gemeente een klein zetje dat tot nieuwe initiatieven leidt. Bij scholen en sportverenigingen is een energiescan uitgevoerd. Dat heeft één school gestimuleerd tot onder andere de aanschaf van zonnepanelen. ‘Als gemeente kun je dat zetje geven, daarna moet het initiatief zichzelf kunnen bedruipen.’ Ook ondersteunt de gemeente bij de collectieve inkoop van isolatie voor woningen.

Matthijs: ‘We organiseren de inkoop niet zelf, maar hebben hebben 3300 brieven verstuurd. Doordat je er als gemeente achter staat, leidt dat tot 300 offerte-aanvragen. Uiteindelijk wordt bij 100 woningen extra isolatie aangebracht. De subsidieregeling was meteen overtekend!’ Bouma is zelf afkomstig uit de bouwsector en weet dat daar een wereld te winnen is. ‘Binnenkort zitten we met installatiebedrijven en bouwbedrijven om de tafel om een aanbod op maat te ontwikkelen. Bedrijven in die branche moeten breder gaan kijken dan alleen naar het product dat ze maken. Zoals Philips geen armaturen meer verkoopt, maar licht.’ Matthijs vult aan: ‘Een aannemer van klussen moet een aanbieder van oplossingen worden.’

Organisatorische opgave
Echt grote slagen zijn er te maken in het glastuinbouwgebied De Kwakel. De circa 20 sierteeltbedrijven verbruiken circa 60% van de energie in Uithoorn. In regionaal verband kijkt de gemeente Uithoorn naar de mogelijkheden van een warmtenet, waarbij restwarmte in plaats van gas wordt gebruikt. Volop beweging dus in Uithoorn. Ook bijvoorbeeld met woningcorporatie Eigen Haard, waarmee afspraken zijn gemaakt om de energiekwaliteit van woningen op energielabel B te krijgen.

De gemeente wil naar klimaatneutraal, maar de processen gaan soms moeizaam. Bouma: ‘De oorzaak is niet de techniek, maar hoe je het georganiseerd en gefinancierd krijgt.’ De wethouder ziet daarbij niet een sleutelrol voor banken weggelegd, maar voor de energiebedrijven. ‘Je moet bij duurzaamheidsmaatregelen aan langere termijnen denken en dat kan met nutsbedrijven.’

Apple-effect
Toch denkt de Uithoornse wethouder dat voor de financiering wel een oplossing komt. Belangrijker vindt hij het om een Apple-effect te krijgen. ‘Duurzaamheid wordt nu vaak vanuit de techniek aangevlogen. Het moet veel meer om beleving gaan. Daarbij kunnen we leren van de marketing van Apple. De klant of burger weet en begrijpt nu nog veel niet. Hij hoeft echter niet de technische ins en outs te weten, maar wel dat duurzaamheid op een positieve manier je leven kan beïnvloeden.’

Duurzaamheid in Uithoorn – Wie niet sterk is, moet slim zijn verscheen in de APPM Nieuwsbrief Voorjaar 2016