Midden jaren zeventig maakte Nederland een ware fietsrevolutie door. Onder maatschappelijke druk en gestimuleerd door de oliecrisis, gaf het toenmalige kabinet de fiets een prominente plaats in het nationale vervoerbeleid. Er werd in het land een hoogwaardig vrijliggend fietsnetwerk uitgerold, waardoor het fietsgebruik spectaculair steeg en het aantal fietsdoden daalde van 3.300 in 1971 tot (nu) minder dan 200 per jaar. Maar heeft de fiets nu de plek die hij verdient? Nee, zeker in de grote steden niet. Tijd voor een volgende grote stap!

Over de hele wereld leeft nu meer dan de helft van de bevolking in een stad. In Nederland is dat zelfs al rond de 80%. En in onze grote steden wint de fiets de slag met de auto. Dat vertaalt zich steeds meer in beleid. Zo is de fiets topprioriteit in de mobiliteitsagenda’s van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Of neem de serieuze strijd tussen gemeenten om de titel ‘Fietsstad van het jaar’.

fietsenzwartwit

Tour de Force
Ook op nationaal niveau krijgt de fiets meer aandacht. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft deze modaliteit een volwaardige plaats gegeven in het programma Beter Benutten. APPM werkt mee aan de positionering van het nationale fietsbeleid en ondersteunt het ministerie bij de ‘Tour de Force’. Dit initiatief moet een impuls geven aan het fietsen door de samenwerking te bevorderen tussen alle overheidslagen, fietsindustrie en belangengroepen. En we begeleiden regionale projectleiders bij het bestrijden van files door de (elektrische) fiets meer op korte ritten in te zetten als alternatief voor de auto. APPM is ook verbonden aan de Dutch Cycling Embassy, een organisatie die zich ervoor inzet van de Nederlandse fietskennis een sterk exportproduct te maken.

Durf, faciliteer, verleid
Samen met Goudappel Coffeng hebben we een totaalpakket samengesteld waarmee het fietsgebruik in de stad verder gestimuleerd kan worden. We hebben drie motto’s: durf, faciliteer en verleid. ‘Durf’ houdt in dat de fiets in het mobiliteitsbeleid evenredige aandacht krijgt. Met andere woorden: stel het percentage budget centraal aan het percentage fietsers in de stad. In de grote steden wint de fiets het als vervoersmiddel van de auto. Kies in dat geval voor de
fiets. Ken je fietser, weet welke routes hij wel of juist niet gebruikt.

Mobiliteitsketen
‘Faciliteren’ betekent vergemakkelijken. Veilige fietsroutes voor alle leeftijden, snelle fietsroutes en veilig en goed fietsparkeren. De fiets als onderdeel van de mobiliteitsketen: prettig overstappen van auto op fiets en van fiets op OV. En is het niet eens tijd om onze fietsen meer collectief te benutten? Geen zeeën wachtende en dus onbenutte fietsen bij het station,  maar overzichtelijke plukjes deelfietsen door de hele stad. Een geschikte fiets voor elk moment, of je nu wilt gaan mountainbiken in het bos, op een afgelegen metrostation aankomt of gewoon je huis uitloopt op weg naar je werk. De moderne technologie (apps, smart phones, GPS) kan ons daarbij helpen, ook bij het betrouwbaarder en voorspelbaarder maken van een fietstocht.

neon

Belonen
‘Verleiden’ is de derde poot. Leer je fietser kennen, neem weerstanden weg en stuur op motivatie. Ontwikkel gerichte en leuke campagnes. Beloon de fietser. Dat kan op ludieke wijze, bijvoorbeeld door een applaus te laten opklinken boven op een brug, maar ook financieel, door fietskilometers in de reiskostenvergoeding op te laten nemen.

Fiets-Utopia
Recent hebben we tijdens het symposium van Studievereniging ConcepT van Civiele Techniek in Enschede studenten uitgedaagd na te denken over Fiets-Utopia. Wat vind je in Fiets-Utopia? En hoe komen we daar? Daar kwamen veel wilde en leuke ideeën uit. Maak van de fiets een vergaderplek! Bespaar tijd en energie door een overleg te houden tijdens het fietsen maar denk ook aan het creëren van nieuwe ontmoetingsruimtes op knooppunten van fietspaden en langs (snel)fietspaden. Of laat buurten met elkaar strijden om de titel Meest Fietsvriendelijke Buurt, door met verkeerstellers de scores bij te houden en deze actueel op borden weer te geven.

Sinds de eerste fietsrevolutie in de jaren zeventig is de populariteit van de fiets enorm toegenomen. Inmiddels is de wereld veranderd, en onze kijk op die wereld ook. Laten we onze nieuwe inzichten en de verworvenheden van de moderne technologie gebruiken om een volgende grote stap te maken!

De tweede grote fietsrevolutie verscheen in de APPM Nieuwsbrief Nr. 22 – Zomer 2015